ஈரானில் இஸ்ரேலின் உளவு அமைப்பான ‘மொசாத்’ உடன் தொடர்பு வைத்திருந்ததாகவும், அரசுக்கு எதிரான வன்முறைப் போராட்டங்களில் ஈடுபட்டதாகவும் குற்றம் சாட்டப்பட்ட எர்பான் கியானி என்ற இளைஞருக்கு அந்நாட்டு அரசு மரண தண்டனையை நிறைவேற்றியுள்ளது. ஈரானின் இஸ்ஃபஹான் நகரில் பாதுகாப்புப் படையினர் மீது தாக்குதல் நடத்தியது மற்றும் பொதுச் சொத்துக்களுக்குச் சேதம் விளைவித்தது போன்ற தேசத் துரோகக் குற்றச்சாட்டுகளின் அடிப்படையில் இந்த நடவடிக்கை எடுக்கப்பட்டுள்ளது. ஈரானுக்கும் இஸ்ரேலுக்கும் இடையே நிழல் யுத்தம் தீவிரமடைந்துள்ள சூழலில், இந்தச் சம்பவம் சர்வதேச அரங்கில் பெரும் பரபரப்பை ஏற்படுத்தியுள்ளது.
கியானி மீதான மிக முக்கியமான குற்றச்சாட்டு, அவர் இஸ்ரேலிய உளவுப் பிரிவினரால் பணியமர்த்தப்பட்டு, ஈரானின் உள்நாட்டுப் பாதுகாப்பைக் குலைக்கும் ‘மொசாத்’ திட்டத்தின் ஒரு பகுதியாகச் செயல்பட்டார் என்பதாகும். ஈரான் அரசாங்கம் தனது நாட்டில் நடக்கும் போராட்டங்களுக்குப் பின்னால் வெளிநாட்டுச் சக்திகள் இருப்பதாகத் தொடர்ந்து குற்றம் சாட்டி வந்தாலும், கியானி தொடர்பான ஆதாரங்களை பொதுவெளியில் சமர்ப்பிக்கவில்லை. இதனால், அரசியல் காரணங்களுக்காகவும் போராட்டக்காரர்களை அச்சுறுத்தவுமே இத்தகைய கடுமையான தண்டனைகள் வழங்கப்படுவதாக மனித உரிமை அமைப்புகள் விமர்சிக்கின்றன.
ஈரானிய நீதிமன்றங்களில் நடைபெறும் விசாரணைகள் வெளிப்படைத்தன்மையுடன் இருப்பதில்லை என்றும், குற்றம் சாட்டப்பட்டவர்களுக்கு முறையான சட்ட உதவிகள் மறுக்கப்படுவதாகவும் சர்வதேச சமூகத்தினர் கவலை தெரிவிக்கின்றனர். குறிப்பாக, “கடவுளுக்கு எதிரான போர்” (Moharebeh) போன்ற கடுமையான சட்டப்பிரிவுகளின் கீழ் சமீப காலமாக நூற்றுக்கணக்கான போராட்டக்காரர்கள் கைது செய்யப்பட்டு மரண தண்டனைக்கு உள்ளாக்கப்படுவது மனித உரிமை ஆர்வலர்களிடையே கொந்தளிப்பை ஏற்படுத்தியுள்ளது. அமெரிக்கா உள்ளிட்ட நாடுகள் ஈரானின் இந்த ஒடுக்குமுறை நடவடிக்கைக்குக் கடும் கண்டனம் தெரிவித்துள்ளன.
மறுபுறம், தனது நாட்டின் இறையாண்மைக்கு எதிராகச் செயல்படும் எவரையும் மன்னிக்கப் போவதில்லை என்பதில் ஈரான் அரசு உறுதியாக உள்ளது. இஸ்ஃபஹான் தாக்குதல் நாட்டின் பாதுகாப்பிற்கு விடுக்கப்பட்ட சவால் என்பதால் இந்தத் தண்டனை அவசியம் என அந்நாட்டு அதிகாரிகள் வாதிடுகின்றனர். இருப்பினும், இத்தகைய நடவடிக்கைகள் ஈரானிய மக்களிடையே அச்சத்தை அதிகரிப்பதோடு, அந்த நாட்டின் மீது சர்வதேச நாடுகள் மேலும் கடுமையான பொருளாதாரத் தடைகளை விதிக்க வழிவகுக்கும் என்று அரசியல் ஆய்வாளர்கள் எச்சரிக்கின்றனர்.